Kraj z ponad 7000 jaskiń
Pod powierzchnią Słowacji kryje się świat, który w Europie Środkowej nie ma sobie równych. Speleolodzy zarejestrowali tu dotąd ponad 7000 jaskiń i studni krasowych, a co roku dochodzą kolejne odkrycia. Kilkanaście z nich udostępniono zwiedzającym — od baśniowych sal naciekowych, przez podziemne lodowce, po prawdziwy światowy unikat z aragonitu. Jaskinie Krasu Słowackiego od 1995 roku figurują na liście światowego dziedzictwa UNESCO — to wspólny, transgraniczny wpis z jaskiniami Krasu Aggteleckiego po stronie węgierskiej.
Domica i podziemna rzeka Styx
Najsłynniejszą jaskinią Krasu Słowackiego jest Domica koło Plešivca, zaledwie kilka kilometrów od granicy z Węgrami. Przepływa przez nią podziemna rzeczka o wymownej nazwie Styx, a przy odpowiednim stanie wody część trasy pokonuje się łodzią — takiej atrakcji nie znajdziecie nigdzie indziej na Słowacji. Co ciekawe, Domica tworzy jeden system z węgierską jaskinią Baradla; razem liczą ponad 25 kilometrów, można więc symbolicznie przejść podziemiami z jednego kraju do drugiego. Uwagę zwracają tarczowate nacieki, kaskadowe jeziorka i liczna kolonia nietoperzy, która tu zimuje.
Jaskinia aragonitowa Ochtiná — światowy unikat
Między Rożniawą a Jelšavą ukrywa się jaskinia, jakich na świecie udostępniono zaledwie trzy. Ochtinská aragonitová jaskyňa to jedna z trzech jaskiń aragonitowych otwartych dla zwiedzających na całej planecie. Zamiast klasycznych stalaktytów ze ścian wyrastają tu śnieżnobiałe krzaczki, igiełki i spirale aragonitu, przypominające koralowce albo zamrożone fajerwerki. Zwiedzanie jest krótkie, około półgodzinne, ale tak zwana Sala Drogi Mlecznej należy do najbardziej fotogenicznych podziemnych wnętrz Europy.
Dobszyńska Jaskinia Lodowa — lodowiec pod ziemią
Na skraju Słowackiego Raju leży jaskinia, którą w 2000 roku dopisano do wpisu UNESCO jako światową osobliwość: Dobšinská ľadová jaskyňa, czyli Dobszyńska Jaskinia Lodowa. Lód osiąga tu miejscami grubość około 25 metrów, a jego objętość szacuje się na ponad sto tysięcy metrów sześciennych. Już w 1887 roku jaskinia — jako jedna z pierwszych w Europie — otrzymała oświetlenie elektryczne. W środku nawet w sierpniu panują temperatury bliskie zera, więc zabierzcie ciepłą kurtkę, czapkę i solidne buty — schody bywają śliskie.
Dolina Demianowska, Belianska i inne
Na Liptowie, kilkanaście minut jazdy od Liptowskiego Mikulasza, znajduje się najczęściej odwiedzany system jaskiniowy kraju. Demänovská jaskyňa slobody (Demianowska Jaskinia Wolności) zachwyca bogatą szatą naciekową i kolorowymi jeziorkami, a pobliska Demianowska Jaskinia Lodowa łączy lodowe formy z potężnymi salami. W Tatrach warto zajrzeć do jaskini Belianskiej w Tatrzańskiej Kotlinie — to jedyna udostępniona jaskinia w całych Tatrach. Na środkowej Słowacji czeka jeszcze jaskinia Bystrianska koło Podbrezovej, wykorzystywana także do speleoterapii dróg oddechowych.
Informacje praktyczne przed wizytą
Wszystkie udostępnione jaskinie Słowacji zwiedza się wyłącznie z przewodnikiem, a wejścia odbywają się o stałych godzinach, zwykle co godzinę. Zwiedzanie trwa od 45 do 75 minut, a bilet dla dorosłego kosztuje orientacyjnie 8–12 euro; dzieci i studenci płacą mniej.
- Temperatura w jaskiniach naciekowych to przez cały rok zaledwie 4–7 °C — sweter i pełne buty to konieczność.
- Większość jaskiń działa od wiosny do jesieni; Dobszyńska Lodowa zwykle tylko od połowy maja do końca września, w poniedziałki często nieczynna.
- Do Domicy i Ochtinej dojedziecie z Rożniawy w pół godziny, jaskinie Demianowskie leżą przy drodze na Chopok, Belianska — koło Ždiaru.
- Realny plan to dwie jaskinie dziennie; dobre pary to Domica z Ochtiną albo obie jaskinie Demianowskie.
Jeśli macie czas tylko na jedną jaskinię, wybierzcie według upodobań: Domica kusi rejsem po Styksie, Ochtiná światowym unikatem, a Dobszyńska — zapierającym dech podziemnym lodowcem. W żadnym wypadku się nie zawiedziecie.